Προκλήσεις για την Ανοιχτή και εξ Αποστάσεως Μάθηση στην πρώτη δεκαετία του 2010: Σενάρια για θεσμική καινοτομία

Τα εκπαιδευτικά συστήματα και τα συναφή επιχειρηματικά μοντέλα θα πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτα ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τους μεταβαλλόμενους εξωτερικούς παράγοντες και να καταφέρουν να επιβιώσουν. Τα Πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν σήμερα αυξημένη ζήτηση για πτυχιούχους STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), σε μια εποχή που ο αριθμός των φοιτητών μειώνεται και τα εθνικά χρηματοδοτικά προγράμματα υφίστανται δυσάρεστες αλλαγές.

Το να διαπιστώσει κανείς τον ρόλο και τη θέση που κατέχει μέσα στην κοινωνία της καινοτομίας είναι σημαντικό όχι μόνο για τα συμβατικά Πανεπιστήμια, που βασίζονται στην έρευνα, αλλά και για τα ανοιχτά Πανεπιστήμια που παρέχουν εξ αποστάσεως μάθηση και βασίζονται στην εκπαίδευση. Ενώ τα παραδοσιακά Πανεπιστήμια αρχίζουν να εφαρμόζουν στρατηγικές που θα προσελκύσουν όσους ενδιαφέρονται για τη δια βίου μάθηση, τα ανοιχτά Πανεπιστήμια που παρέχουν εξ αποστάσεως μάθηση συνειδητοποιούν ότι η απλή παροχή παιδείας, που δεν συνοδεύεται από πράξεις καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, βαθμιαία φθίνει. Προκειμένου να προετοιμαστούν για την επόμενη δεκαετία αυτά τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να επιδιώξουν τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας και να ανανεώσουν ανάλογα τα θεσμικά τους μοντέλα.

Οικοδομώντας πάνω στο 2009, το οποίο ανακηρύχτηκε το έτος της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να προωθεί την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα ανάμεσα στα Κράτη-Μέλη της. Σε αυτή τη δημοσίευση, αξιολογείται η δυνατότητα των ανοιχτών κυρίως Πανεπιστημίων που παρέχουν εξ αποστάσεως μάθηση να καινοτομούν πέραν της ευέλικτης εκπαίδευσης με τη δημιουργία νέων τρόπων ακαδημαϊκής και εμπορικής επιχειρηματικότητας, συμπεριλαμβανομένων των (δικτυωμένων) πρωτοβουλιών εκπαιδευτικής και επιχειρηματικής επώασης. Είναι προφανές ότι τα Πανεπιστήμια δεν μπορούν να αγνοήσουν τη δημιουργικότητα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. Πρόκειται για την κινητήρια δύναμη της (μακροπρόθεσμης) ευημερίας όχι μόνον για τα Πανεπιστήμια, αλλά και για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία στο σύνολό της.

Η παρούσα δημοσίευση είναι η επίσημη έκδοση της εναρκτήριας ομιλίας που εκφωνήθηκε στο Διεθνές Συνέδριο ICL 2009, ICL – Διαδραστική Μάθηση με τη βοήθεια Η/Υ, 23 - 25 Σεπ 2009, Villach, Αυστρία.